palette
کاربرد نمایههاي ژئومرفومتري در مدل سازي مکانی رخداد چشمههاي آب زیرزمینی در منطقۀ البرز میانی، با رویکرد احتمالی وزنی شاهد
حسین امامی, میثم جعفری, علی اکبر نظری سامانی, آرش ملکیان

چکیده

مدل‌سازی مکانی رخداد چشمه‌های آب زیرزمینی امکان شناسایی چشمه‌های جدید را، برای مصارف شرب و کشاورزی و صنعت، فراهم می‌آورد. هدف از این تحقیق مدل‌سازیِ مکانی رخداد چشمه‌های آب زیرزمینی، با استفاده از نمایه‌های ژئومرفومتری مؤثر در رخداد آنها و مدل احتمالی وزنی شاهد و بررسی کارآیی این مدل در منطقة البرز میانی است. به‌طورکلی، 584 چشمه در منطقة مورد مطالعه مشخص شدند که 409 (70%) چشمه‌ها‌ برای آموزش و 175 (30%) چشمه‌ها برای اعتبارسنجی مدل وزنی شاهد به‌کار رفتند. چهارده شاخص مهم ژئومرفومتری مؤثر در رخداد چشمه‌ها، در قالب رویکرد مدل وزنی شاهد برای مدل‌سازی مکانی رخداد چشمه‌ها، برگزیده شدند. این عوامل شامل ارتفاع، درجة شیب، جهت، انحنای صفحه‌ای، انحنای پروفیل، شاخص رطوبت توپوگرافی، شاخص قدرت جریان، طول شیب، شاخص موقعیت توپوگرافی، سنگ‌شناسی، فاصله از گسل‌ها، تراکم گسل‌ها، فاصله از آبراهه‌ها و تراکم زهکشی می‌شوند. در این تحقیق، براساس مدل وزنی شاهد، عامل‌های جهت شیب و شاخص رطوبت توپوگرافی، به‌ترتیب، دارای کمترین و بیشترین تأثیر در رخداد چشمه‌های آب زیرزمینی‌اند. نقشة به‌دست‌آمده از مدل‌سازی مکانی رخداد چشمه‌ها، در چهار طبقه، با پتانسیل رخداد کم، متوسط، زیاد و بسیار زیاد قرار گرفت. صحت پیش‌بینی مدل‌ مورد استفاده با استفاده از روش ROC بررسی شد. سطح زیرین منحنی 866/0 به‌دست آمد که نشان می‌دهد مدل وزنی شاهد، در برآورد رخداد مکانی چشمه‌های آب زیرزمینی در منطقة مورد مطالعه، دقت بسیار خوبی دارد. 

واژگان کلیدی
مدلسازی مکانی_ چشمه‌ها‌ی آب زیرزمینی_ وزنی شاهد_ ROC_ ژئومرفومتری_ البرز میانی

منابع و مآخذ مقاله

Al-Abadi, A.M., 2015, Groundwater Potential Mapping at Northeastern Wasit and Missan Governorates, Iraq Using a Data-Driven Weights of Evidence Technique in Framework of GIS, Environ Earth Sci., 74, PP. 1109–1124.

Arthur, J., Wood, H.A., Baker, A.E., Cichon, J.R. & Raines, G.L., 2007, Development and Implementation of a Bayesian Aquifer Vulnerability Assessment in Florida, Nat. Res., 16, PP. 93–107.

Banks, D. & Robins, N., 2002, An Introduction to Groundwater in Crystalline Bedrock, Norges geologiske undersøkelse, Trondheim, P. 64.

Bonham-Carter, G.F., 1994, Geographic Information Systems for Geoscientists: Modeling with GIS, Pergamon, Ottawa.

Fawcett, T., 2006, An Introduction to ROC Analysis, Pattern Recogn. Lett. 27(8). PP. 861–874.

Lee, S., Kim, Y.S. & Oh, H.J., 2012, Application of a Weights-of-Evidence Method and GIS to Regional Groundwater Productivity Potential Mapping, Environ. Manag., 96(1), PP. 91–105.

Moore, I.D. & Burch, G.J., 1986, Sediment Transport Capacity of Sheet and Rill Flow: Application of Unit Stream Power Theory, Water Res., 22(8), PP. 1350–1360.

Moore, I.D., Grayson, R.B. & Ladson, A.R,. 1991, Digital Terrain Modeling: A Review of Hydrological, Geomorphological and Biological Applications, Hydrol. Process, 5, PP. 3–30.

Ozdemir, A., 2011, GIS-Based Groundwater Spring Potential Mapping in the Sultan Mountains (Konya, Turkey) Using Frequency Ratio, Weights of Evidence and Logistic Regression Methods and their Comparison, J. Hydrol., 411(3–4), PP. 290–308.

Pourghasemi, H.R, Moradi, H.R. & Fatemi Aghda, S.M., 2013, GIS-Based Landslide Susceptibility Mapping with Probabilistic Likelihood Ratio and Spatial Multi-Criteria Evaluation Models (North of Tehran, Iran), Arab J. Geosci., doi: 10.1007/s12517-012-0825.

Pourtaghi, Z.S & Pourghasemi, H.R., 2014, GIS-Based Groundwater Spring Potential Assessment and Mapping in the Birjand Township, Southern Khorasan Province, Iran, Hydrogeol. J., doi: 10.1007/s10040-013-1089-6.

Schmidt, J., Evans, I.S. & Brinknann, J., 2003, Comparison of Polynominal Models of for Land Surface Cuvature Calculation, International Jorunal of Geographical Information Science, V. 178, P. 797–814.

Shuin, Y., Hotta, N., Suzuki, M. & Ogwa, K., 2012, Estimating the Effects of Heavy Rainfall Conditions on Shallow Landslide Using a Distributed Landslide Conceptual Model, Physics and Chemistry of Earth, 49, PP. 44–55.

Singh, A.K. & Prakash, S.R., 2003, An Integrated Approach of Remote Sensing, Geophysics and GIS to Evaluation of Groundwater Potentiality of Ojhala Sub-Watershed, Mirjapur District, U.P., India, http://www.gisdevelopment.net, Accessed on: 25 Aug. 2007.

Wilson, J.P. & Gallant, J.C. (Eds.), 2000, Terrain Analysis: Principles and Applications, Wiley, New York, PP. 51–85.

Weiss, A.D., 2001, Topographic Position and Landforms Analysis, Poster Presentation, ESRI Users Conference, San Diego, CA.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.