طراحي مدل بهينه‌سازي کاربري اراضي مبتني بر الگوريتم ژنتيک چندهدفه با رويکرد آمايش سرزمين (مطالعة ‌موردي: رودبار جنوب – استان کرمان)

علي‌اکبر متکان, عليرضا شکيبا, بابک ميرباقري, مهران شايگان, محمد تناسان

چکیده


 

با افزایش جمعیت و به‌تبع آن افزایش نیازهای جامعه، آمایش سرزمین اهمیت ویژه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای یافته است. به‌دلیل پيوند آمایش سرزمین با چندین هدف متضاد، استفاده از الگوریتم‌های تکاملی چندهدفه ـ‌ درصورت تناسب الگوریتم با نوع مسئله‌ـ می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند مفید باشد. در پژوهش حاضر ضمن ارائة مدلی به‌منظور بهینه‌سازی کاربری اراضی، راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌حلی مؤثر برای به‌کارگیری الگوریتم ژنتیک چندهدفه در انواع مسائل مربوط به آمایش سرزمین معرفی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد. مدل طراحی‌شده در پژوهش حاضر به‌منظور بهینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازی کاربری اراضی از الگوریتم NSGA-II بهره می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد. خروجی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این مدل، الگوهایی برای آمایش سرزمین هستند که فرسایش منطقه را تا حد زيادي کاهش مي‌دهند و سطح منفعت اقتصادی منطقه را بالا مي‌برند. در اين مدل، کاربری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها دارای بالاترین سازگاری، کمترین دشواری تغییر و بیشترین پیوستگی هستند. به‌منظور استفاده از الگوریتم ژنتیک چندهدفه در حل مسائل آمایش سرزمین در این پژوهش راهکاري ابتکاری براي تولید جمعیت اولیه و عملگر ابتکاری ترکیب متناسب با مسائل آمایش سرزمین شرح و بسط داده شد. مدل طراحی‌شده در منطقة رودبار جنوب واقع در استان کرمان پیاده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازی شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان دادند که الگوهای آمایش سرزمین پيشنهادشده در این مدل مي‌توانند درحدود 30 تا 35 درصد فرسایش منطقه را کاهش دهند؛ درعين‌حال سطح منفعت اقتصادی حاصل از تغییر کاربری بين 40 تا 50 درصد رشد خواهد داشت. همچنین تمامی الگوها دارای سازگاری بالا و دشواری تغییر اندك هستند. با بررسی عملکرد عملگر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ابتکاری ارائه‌شده، مشخص شد این عملگرها تأثیر بسزایی در روند حل مسئله داشتند.

 

كلید‌واژه‌ها: بهینه‌سازی چندهدفه، الگوریتم NSGA-II، توسعة عملگرهای ابتکاری، آمایش سرزمین، توان اکولوژیک.

 

 


تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.