نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید بهشتی

2 مرکز مطالعات سنجش از دور

3 دانشیار مرکز مطالعات سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید بهشتی

4 استاد مرکز مطالعات سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید بهشتی

10.29252/ijrsgis.2021.215036.0

چکیده

تغییر اقلیم به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی بشر می‌باشد. این پدیده تاکنون تاثیرات قابل توجهی را بر تولیدات کشاورزی در اکثر نقاط جهان مخصوصا مناطق خشک و نیمه خشک بر جای گذاشته است. همچنین، در اکثر مناطق دنیا طی دهه‌های اخیر، متوسط درجه حرارت افزایش یافته است. امروزه در تحقیقات مختلف، شاخص‌های سنجش از دور به عنوان یکی از روش‌های نوین در شناسایی تغییر اقلیم استفاده می‌شوند. یکی از شاخص‌های مهم سنجش از دور، ویژگی‌های فنولوژی پوشش گیاهی است که در مطالعات اخیر توانایی خوبی در شناسایی و تخمین پوشش گیاهی نشان داده است. در مطالعه حاضر، با استفاده از سری زمانی 5 روزه شاخص نرمال شده پوشش‌گیاهی (NDVI) از تصاویر NOAA-AVHRR و پارامترهای فنولوژی گیاه، تغییرات پوشش‌گیاهی مناطق مراتع و اراضی دیم حوضه دریاچه ارومیه در طول سال‌های 2013-1984 مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های اقلیمی دما و بارش از ایستگاه‌های هواشناسی حوضه دریاچه ارومیه اخذ و در مقایسه با نتایج تصاویر ماهواره‌ای استفاده گردید. نتایج تحلیل سری زمانی در طی سی سال دوره آماری در حوضه دریاچه ارومیه نشان داد، پارامتر شروع فصل رشد در منطقه اشنویه، سقز و سراب در سال 2013 نسبت به سال 1984 زودتر آغاز شده است. اما در منطقه مراغه دیرتر آغاز شده است. پارامتر پایان فصل رشد در اشنویه، سقز و تکاب زودتر به پایان رسیده است. همچنین پارامتر اوج رشد در شهرستان‌های مذکور پوشش گیاهی زودتر به حداکثر مقدار خود رسیده است. طول فصل رشد در شهرستان‌های اشنویه، مراغه و سقز به ترتیب کوتاه‌تر شده است. نتایج تحلیل‌های آماری بدست آمده از تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های اقلیمی نشان داد که تغییرات پارامترهای فنولوژی به مکان وابسته می‌باشد و همچنین شب‌های سرد و روزهای گرم در ابتدای فصل رشد به ترتیب کاهش و افزایش یافته است. اما در انتهای فصل رشد روزهای گرم افزایش داشته است. این تغییرات باعث افزایش شیب منحنی فنولوژی رشد گیاه در زمان پیری گیاه شده است و در نهایت طول فصل رشد را کاهش داده است. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effects of Climate Change on Vegetation Phenology of Urmia Lake Basin Using AVHRR Time Series Data

نویسندگان [English]

  • farzaneh hadadi 1
  • Davod Ashourloo 2
  • Alireza Shakiba 3
  • Aliakbar Matkan 4

1 gis and rs faculity

چکیده [English]

Climate change is one of the most important challenges facing mankind. This phenomenon has already had significant impacts on agricultural products in most parts of the world, especially arid and semiarid regions. Also, average temperature has risen in many regions in recent decades. Nowadays, in various researches, remote sensing indices are used as one of the new methods in identifying climate change. One of the important indices of remote sensing is the phonological characteristics of vegetation, which in recent studies has shown great potential in identification and estimation of vegetation. In the present study, using the 5-day normalized vegetation index (NDVI) time series of NOAA-AVHRR images and plant phenology parameters, vegetation changes in rangelands and dryland areas of Lake Urmia Basin during 1984-2013 were investigated. Climatic temperature and precipitation data was obtained from the meteorological stations of Lake Urmia basin and was compared with the results of satellite images. The results of time series analysis over thirty years of statistical period in Lake Urmia basin showed that the beginning of the growing season in Oshnavieh, Saghez and Sarab started earlier in 2013 than in 1984. But in the Maragheh area it began later. The end of the growing season in Oshnaviyeh, Saghez and Takab has ended earlier. Also, the peak growth parameter in the above mentioned vegetation reached its maximum value earlier. The length of the growing season has been decreased in the cities of Oshnavieh, Maragheh and Saghez, respectively. The results of statistical analysis obtained from satellite images and climatic data showed that changes in phonological parameters are location dependent and also decreased and increased in cold nights and hot days at the beginning of the growing season, respectively. But at the end of the growing season, the warm days have increased. These changes increased the slope of the plant growth phenology curve at the time of plant aging and ultimately reduced the length of the growing season.

کلیدواژه‌ها [English]

  • climate change
  • time series
  • Phenological Parameters
  • Normalized Vegetation Index
  • Urmia Lake Basin