نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی ارشد شهید بهشتی

چکیده

مطالعه پوشش برف به‌عنوان یکی از منابع مهم تأمین آب شیرین دارای اهمیت بالایی است. با توجه به شرایط کوهستانی ایران امکان اندازه‌گیری زمینی مساحت زیر پوشش برف وجود ندارد. بر این اساس استفاده از تصاویر ماهواره‌ای برای شناسایی ذخیره-گاه‌های برف دارای اهمیت بالایی است. در این پژوهش تغییرات زمانی-مکانی پوشش برف ایران برای دوره سرد سال با استفاده از داده‌های پوشش برف سنجنده MODIS ماهواره Terra طی دوره آماری 2018-2003 مورد بررسی قرار گرفت. روند و شیب روند تغییرات پوشش برف با استفاده از آزمون‌های ناپارامتریک من-کندال و سنس، و نقطه تغییر پوشش برف با استفاده از آزمون Buishand مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد ماه ژانویه با 15/16 درصد بیش‌ترین مقدار پوشش برف را دارا است و کمترین مقدار پوشش برف در ماه اکتبر با کمتر از یک درصد محاسبه گردید. کانون اصلی پوشش برف ایران در دوره سرد سال در مناطق مرتفع بالای 4000 متر به‌دست‌آمده است. روند تغییرات پوشش برف در تمامی ماه‌های مورد مطالعه منفی و بیشینه شدت کاهشی پوشش برف نیز در ماه ژانویه محاسبه گردید و نقطه تغییر نیز در همین ماه و سال 2008 محاسبه گردید که ازنظر آماری در سطح 05/0 معنی‌دار است. روند کاهشی قابل‌توجه در پوشش برف ایران در دوره سرد تهدید بزرگی برای منابع آبی ایران است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Snow cover variability in the cold period of the year in Iran based on MODIS measuring data

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Ahmadi 1
  • zahrasadat seyedmirzaei 2

1 Associate professor of climatology shahid Beheshti University

2 Masters student

چکیده [English]

The study of snow cover as one of the most important sources of freshwater supply is of great importance. Due to the mountainous conditions of Iran, it is not possible to measure the area of snow cover. Accordingly, the use of satellite imagery to identify snow storage is of great importance. In this study, the spatio-temporal changes of Iran snow cover for the cold period of the year were evaluated using the snow cover product of MODIS Terra satellite during the period of 2003-2018. The trend and slope of the snow cover were investigated using Man-Kendall non-parametric tests and the Sen's slope estimator and change-point of snow cover using Buishand test. The results showed that in January, the highest amount of snow cover is 16.6 percent, and the lowest amount of snow cover was computed in October, which is less than 1 percent. The main center of Iran's snow cover in the cold period of the year in the highlands is above 4000 meters. The snow cover trend is negative in all studied months and the maximum decrease in snow cover was calculated in January and the change-point was calculated in 2008 January, which is statistically significant at the level of 0.05. The significant decrease in snow cover during the cold period of the year which is a major threat to Iran's water resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • snow cover
  • MODIS Sensor
  • Terra satellite
  • snow cover process
  • Iran