نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، گروه عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکدۀ فنی و مهندسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

10.52547/gisj.2022.229316.1129

چکیده

وقوع زلزله های متعدد در کشور ایران خصوصاً در کمتر از پنج دهۀ اخیر، آمارهای قابل توجهی از خسارات و تلفات انسانی را به ثبت رسانده و آثار ناخوشایندی از خود بر جای گذاشته است. در ساعات اولیۀ فاجعه، حفظ سطح عملکرد شریان های حیاتی و شبکۀ معابر شهری به منظور پاسخگویی و امداد رسانی مناسب و انجام عملیات نجات و انتقال مجروحان و آسیب دیدگان به مراکز پشتیبانی بسیار ضروری و حیاتی است. در واقع، آسیب پذیری شریان های حیاتی و شبکۀ معابر شهری رابطۀ مستقیم با کاهش سطح خدمت رسانی فوق داشته و لازم است که قبل از مواجهه با این عواقب زیانبار، به مقاوم سازی اجزاء آسیب پذیر واقع در مسیرهای مذکور پرداخت. از سوی دیگر، محدودیت بودجه و مشکلات مالی، همواره یکی از موانع مهم برای مقاوم سازی تمام اجزاء آسیب پذیر بشمار می آید. این محدودیت ایجاب می نماید که با شناسایی دقیق اجزاء آسیب پذیر و اولویت بندی و انتخاب آنها برای مقاوم سازی، جریان امداد رسانی در هنگام وقوع زلزله در این شریان های حیاتی و شبکۀ معابر شهری را برقرار داشت. با توجه به عملکرد مورد انتظار از شبکۀ معابر شهری و راه های اضطراری در هنگام زلزله(در مرحلۀ پاسخ به بحران) و از همه مهمتر با در نظر گرفتن محدودیت منابع بودجه ای و مالی، در این پژوهش روشی ارائه می شود که ضمن ارزیابی گزینه های تخصیص بودجه، پل های نیازمند مقاوم سازی از طریق یک متدولوژی پنج مرحله ای شناسایی و بر مبنای شبکۀ لایه های ایجاد شده در محیطGIS تحت عنوان ورودی، اولویت بندی گردد. روش پیشنهادی در این مطالعه، بررسی همه حالات ممکن برای پایداری پل ها پس از وقوع یک زلزلۀ مشخص، طراحی شبکۀ معابر اضطراری برای همۀ این حالات، بررسی گزینه های مختلف مقاوم سازی پل ها، ارزیابی اثر این مقاوم سازی بر طول شبکۀ اضطراری، و در نهایت، اولویت بندی گزینه های مقاوم سازی با توجه به تأثیر آنها در طول شبکۀ اضطراری است. روش فوق با در نظر گیری شاخص های مهمی چون احتمال خرابی، طول شبکه و زمان سفر، بر روی بخشی از شبکۀ معابر اضطراری شهر تهران بکارگیری و کارایی آن مورد ارزیابی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

resources allocation retrofitting model for bridges located in the emergency road network of Tehran :through optimization model using GIS

نویسندگان [English]

  • ali reza shooreshi 1
  • hassan zoghi 2

1 , Ph.D. Student of Civil Engineering -islamic azad univeresity - South Tehrsn Branch

2 faculty member - islamic azad university - karaj branch

چکیده [English]

The occurrence of numerous earthquakes in Iran, especially in the last five decades, has recorded significant statistics of damages and human casualties, and has left unpleasant effects. In the first hours of the disaster, it is very necessary and vital to maintain the level of functioning of the vital arteries and the network of urban roads in order to respond and provide proper relief and carry out rescue operations and transport the injured to support centers. In fact, the vulnerability of the vital arteries and the network of urban roads has a direct relationship with the reduction of the above-mentioned service level, and it is necessary to strengthen the vulnerable components located in the mentioned routes before facing these harmful consequences. On the other hand, budget limitations and financial problems are always considered one of the important obstacles for strengthening all vulnerable components. This limitation requires that by accurately identifying the vulnerable parts and prioritizing and selecting them for retrofitting, the flow of relief during an earthquake should be maintained in these vital arteries and urban road network. Considering the expected performance of the network of urban roads and emergency roads during an earthquake (during the crisis response phase) and most importantly considering the limitations of budgetary and financial resources, in this research a method is presented that evaluates the option budget allocations, bridges in need of retrofitting should be identified through a five-step methodology and prioritized based on the network of layers created in the GIS environment under the title of input. The proposed method in this study is to examine all possible situations for the stability of bridges after a specific earthquake, design an emergency road network for all these situations, examine different options for strengthening bridges, evaluate the effect of this strengthening on the length of the emergency network, and Finally, the prioritization of the retrofitting options is based on their impact during the emergency network. The above method has been applied and evaluated on a part of the emergency road network of Tehran city by considering important indicators such as the probability of failure, network length and travel time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • emergency road network
  • geographic information
  • vulnerability
  • urban bridges
  • retrofitting prioritization